Ormuz uderza w polskie łańcuchy dostaw. Raport Dun & Bradstreet

Najnowszy raport Dun & Bradstreet pokazuje, że skutki kryzysu w Cieśninie Ormuz polska gospodarka odczuwa przede wszystkim tam, gdzie zaczynają się globalne łańcuchy dostaw – w transporcie i produkcji przemysłowej. To właśnie na wczesnych etapach procesu wytwórczego i logistycznego najbardziej widoczne są zaburzenia w dostawach surowców, minerałów, metali ziem rzadkich i półproduktów, co wprost przekłada się na działalność przedsiębiorstw w kraju.

#ad

Transport najbardziej poszkodowany

Z danych wynika, że największa koncentracja zakłóceń przypada na transport (32,31 proc.), produkcję przemysłową (30,1 proc.) oraz handel hurtowy (16,8 proc.). Oznacza to, że kryzys i blokada w Cieśninie Ormuz najmocniej uderzają w te segmenty gospodarki, które odpowiadają za fizyczny przepływ dóbr – od wydobycia i przetworzenia surowców, przez ich przewóz, aż po zaopatrzenie magazynów i sklepów.

Transport ponosi bezpośrednie konsekwencje zaburzeń na kluczowych szlakach handlowych. Wydłużone trasy, opóźnienia w portach, konieczność szukania alternatywnych korytarzy przewozowych oraz presja na dostępność mocy przewozowych i powierzchni magazynowych tworzą ryzyko przerw w zaopatrzeniu i wzrostu kosztów. Szczególnie dotknięty jest transport morski, na który przypada 12,47 proc. zidentyfikowanych zakłóceń, oraz polska branża turystyczna – biura podróży i touroperatorzy odpowiadają za 10,94 proc. przypadków, w których skutki kryzysu są już wyraźnie widoczne.

Produkty ropopochodne

Produkcja przemysłowa odpowiada za 30,1 proc. wszystkich zdiagnozowanych zaburzeń. Kryzys destabilizuje kluczowe warunki prowadzenia działalności przemysłowej, łącząc wzrost cen energii z coraz większymi trudnościami w utrzymaniu ciągłości dostaw surowców i komponentów. Najbardziej obciążeni są producenci gumy i tworzyw sztucznych (3,82 proc.) oraz artykułów chemicznych (3,05 proc.), w dużym stopniu uzależnieni od produktów ropopochodnych, wykorzystywanych zarówno jako surowiec, jak i źródło energii w procesach technologicznych. Zakłócenia wpływają także na producentów papieru i opakowań (2,29 proc.) oraz sprzętu elektronicznego (1,78 proc.), gdzie opóźnienia w dostawach komponentów szybko przekładają się na przestoje linii produkcyjnych i przesunięcia terminów realizacji zamówień.

Zaburzenia na wczesnym etapie łańcucha dostaw szybko przenoszą się na handel hurtowy, który odpowiada za 16,8 proc. zidentyfikowanych zakłóceń. Hurtownie, będące ogniwem pośrednim między producentami a detalistami czy odbiorcami instytucjonalnymi, zmagają się z ograniczoną dostępnością towarów, niestabilnymi terminami dostaw oraz rosnącymi kosztami logistyki. Najsilniej widać to w hurtowym handlu żywnością i artykułami codziennego użytku (15,78 proc.), gdzie każde opóźnienie w transporcie surowców lub półproduktów szybko skutkuje pustymi magazynami lub koniecznością aktualizacji cen.

Ryzyko podwyżek w sklepach

Na końcu łańcucha znajdują się konsumenci, którzy obserwują skutki kryzysu przede wszystkim w handlu detalicznym. Ten sektor odpowiada za 3,29 proc. zidentyfikowanych zakłóceń, jednak ich odczuwalność jest wysoka, ponieważ bezpośrednio przekładają się one na ceny w sklepach. Blokada Cieśniny Ormuz i skok cen surowców energetycznych najbardziej wpływają na produkty, w których udział kosztów energii i transportu w cenie końcowej jest największy: pieczywo, nabiał, mięso czy oleje. Najbardziej narażone są sklepy spożywcze (1,02 proc.), działające na niskich marżach, gdzie nawet krótkotrwałe podnoszenie cen jest od razu zauważalne przez klientów.

Zakłocenia w dostawie surowców

Światowy kryzys nie omija również szeroko rozumianego sektora biznesu i usług, który odpowiada za 3,3 proc. zakłóceń. W tle pozostają także usługi związane ze zdrowiem i edukacją, które na razie mierzą się przede wszystkim z pośrednimi skutkami wzrostu kosztów energii i logistyki. Pozostałe sektory gospodarki – w tym obrót nieruchomościami, działalność holdingów i podmiotów inwestycyjnych, organizacje członkowskie i pozarządowe czy szeroko pojęta produkcja rolna – odpowiadają łącznie za 11,93 proc. zidentyfikowanych zakłóceń. W rolnictwie kryzys wpływa zarówno na hodowlę zwierząt, jak i uprawy roślin, przede wszystkim poprzez wzrost cen paliw, energii i nawozów oraz większą niepewność zbytu na rynkach zagranicznych.

Opracowanie Dun & Bradstreet wskazuje, że blokada Cieśniny Ormuz w pierwszej kolejności uderza w dostawy surowców, minerałów i półproduktów, a dopiero w dalszym etapie w rynek dóbr konsumpcyjnych. Zakłócenia kumulują się na początku łańcucha – w transporcie, przemyśle i handlu hurtowym – a następnie przenoszą się na sektor detaliczny i usługi. Dla polskich firm oznacza to konieczność bacznego śledzenia sytuacji w obszarze logistyki międzynarodowej, dywersyfikacji źródeł dostaw oraz budowania większej odporności operacyjnej.